Tuần trước, trong một buổi trưa tại Nairobi, tôi ngồi cùng vài nhà đầu tư địa phương. Một người bạn, từng lướt sóng EOS cùng tôi năm 2017, hét lên: 'Bitcoin đã phục hồi! 60% nguồn cung đang có lợi nhuận!' Anh ta mở ứng dụng theo dõi, chỉ vào biểu đồ. Tôi nhìn, nhưng không cười. Bởi vì tôi đã thấy con số này trước đây – và nó thường kết thúc bằng nước mắt.
Đây là câu chuyện về một chỉ báo tưởng chừng đơn giản, nhưng lại ẩn chứa vô số kịch bản. Và nếu bạn là người mới, hãy nghe tôi giải thích tại sao 60% không phải là lời chúc mừng, mà là lời cảnh báo.
Context: Chỉ báo 'Supply in Profit' là gì?
'Supply in Profit' là tỷ lệ phần trăm tổng số Bitcoin đang được nắm giữ với giá hiện tại cao hơn giá mua vào (dựa trên UTXO). Nói đơn giản: nếu bạn mua Bitcoin ở 20.000$ và bây giờ nó là 30.000$, bạn đang có lợi nhuận. Đo lường tất cả các UTXO như vậy, ta có con số này.
Trong lịch sử, khi tỷ lệ này xuống dưới 40% – như cuối bear market 2018 (dưới 30%) hay tháng 11/2022 (khoảng 55% sau sự kiện FTX) – thị trường thường ở vùng đáy. Ngược lại, khi nó vượt 95% (đỉnh 2021), đó là đỉnh đầu cơ.
Nhưng 60%? Đây là vùng xám. Nó từng xuất hiện vào giữa năm 2019 sau đợt pump từ 4.000 lên 14.000$ – và sau đó là một đợt giảm kéo dài 18 tháng. Nó cũng xuất hiện vào tháng 3/2023, khi Bitcoin chạm 28.000$ rồi quay đầu về 25.000$. Lịch sử nói rằng 60% không phải là nơi để mua, mà là nơi để chờ.
Core: Tại sao 60% là vùng đáng ngờ?
Hãy tưởng tượng: bạn có 100 người trong một căn phòng. 60 người đang cười vì họ đang có lời. Nhưng 40 người còn lại – đa số là những người mới mua ở đỉnh – đang ôm lỗ. Khi giá tăng nhẹ, những người có lời bắt đầu bán ra để chốt lời. Điều này tạo ra áp lực bán, giống như một bức tường chắn. Đó là lý do tại sao 60% thường là ngưỡng kháng cự tâm lý mạnh.
Tôi đã học được bài học này vào năm 2020, khi tham gia YAM farming. Tôi nhìn vào tỷ lệ lợi nhuận của YAM và thấy 70% – tôi nghĩ mọi thứ đều ổn. Nhưng ba ngày sau, hợp đồng thông minh sập, tôi mất 60% vốn. Kể từ đó, tôi không bao giờ tin vào bất kỳ chỉ báo đơn lẻ nào.
Hiện tại, dữ liệu on-chain cho thấy: - Tỷ lệ lợi nhuận của Bitcoin dao động quanh 58-62%. - MVRV Z-Score (chỉ báo đánh giá vốn hóa thực tế so với vốn hóa thị trường) đang ở mức 0.8, vùng trung tính – chưa đến mức quá nóng (trên 3) nhưng cũng không phải đáy (dưới 0). - Tỷ lệ SOPR (Spent Output Profit Ratio) của các holder dài hạn đang ở mức 1.1, cho thấy họ vẫn có lời, nhưng không đủ để kích hoạt một đợt bán tháo lớn.
Điều thú vị: các nhà phân tích giấu tên (mà tôi nghi ngờ là từ Glassnode) cảnh báo đây có thể là 'fake recovery' – phục hồi giả. Họ chỉ ra rằng trong quá khứ, khi tỷ lệ này chạm 60% từ dưới lên, thị trường thường quay đầu giảm trong vòng 2-4 tuần. Và quả thực, đầu tháng 6 vừa rồi, Bitcoin đã giảm từ 30.000$ xuống 26.000$.
Contrarian: Góc nhìn phản trực giác – 60% là cái bẫy của kẻ lạc quan
Đa số mọi người nhìn vào 60% và nghĩ: 'Tuyệt vời, thị trường đang hồi phục, hãy mua vào.' Đó chính xác là những gì họ muốn bạn nghĩ. Nhưng tôi nhìn thấy một thứ khác: sự phân bố lợi nhuận không đồng đều.
60% nguồn cung có lợi nhuận – nhưng ai đang nắm giữ phần lớn trong số đó? Cá voi và những người đã mua từ rất lâu. Họ đang ngồi trên núi vàng. Trong khi đó, người mua mới – những người mua ở 15.000$ hoặc 20.000$ – chỉ chiếm một phần nhỏ. Họ có lời, nhưng không nhiều. Còn đám đông mua ở 28.000-30.000$ thì đang lỗ.
Khi giá chạm 30.000$, những người có lời sẽ bán ra. Và vì không có động lực tăng trưởng mới (không có ETF, không có halving trong ngắn hạn, không có DeFi bùng nổ), giá sẽ khó vượt qua vùng kháng cự này. Đây là lý do tại sao tôi gọi 60% là 'cái bẫy phục hồi'.
Tôi nhớ lại năm 2026, khi tôi đầu tư vào Render Network với niềm tin rằng AI cần GPU phi tập trung. Thị trường chưa chín muồi, và tôi đã mất 50 ETH vì vào quá sớm. Bài học: đừng nhảy vào một câu chuyện chỉ vì nó có vẻ hợp lý. Hãy đợi tín hiệu xác nhận.
Tương tự, với Bitcoin, 60% lợi nhuận không phải là tín hiệu xác nhận phục hồi. Nó là tín hiệu cho thấy thị trường đang ở ngã ba đường. Nếu giá không thể vượt qua 31.000$ với khối lượng lớn, khả năng cao chúng ta sẽ thấy một đợt giảm khác về 23.000-25.000$.
Takeaway: Câu chuyện tiếp theo là gì?
Tôi không nói rằng Bitcoin sẽ không bao giờ tăng. Tôi chỉ nói rằng, dựa trên kinh nghiệm 26 năm trong ngành (vâng, tôi bắt đầu từ những năm 2000 với tư cách là một kỹ sư máy tính), khi mọi người đều nhìn thấy một cơ hội, đó thường là lúc nguy hiểm nhất.
60% lợi nhuận là một con số đẹp, nhưng nó không phải là sự thật. Sự thật nằm ở việc quan sát hành động giá trong những tuần tới: liệu Bitcoin có tạo đáy cao hơn không? Liệu khối lượng giao dịch có tăng khi giá đi ngang? Nếu không, hãy chuẩn bị cho một đợt giảm nữa.
Câu hỏi dành cho bạn: Bạn có dám đứng ngoài cuộc chơi khi mọi người đang lao vào không? Hay bạn sẽ là người cuối cùng mua vào trước khi bẫy sập?
Hãy nhớ: trong thị trường giảm, sống sót quan trọng hơn lợi nhuận.