Tôi audit code. Tôi không tin vào lời hứa. Tôi tin vào dòng lệnh và con số.
Tuần trước, Joseph Lubin nói: Ethereum L1 cần giữ phí thấp để thu hút doanh nghiệp. 'Vài nghìn công ty' sẽ đến, phí L1 sẽ tăng, ETH sẽ bị đốt nhiều hơn, giá trị sẽ tăng vọt.
Nghe có vẻ hoàn hảo. Giống như một whitepaper ICO năm 2017 vậy.
Hãy audit logic đó. Dòng từng dòng.
Trước hết, đây là khung của Lubin:
Phí thấp → Doanh nghiệp vào → Giao dịch nhiều → Phí L1 tăng → Đốt ETH → Giá ETH tăng.
Nghe có vẻ ổn. Nhưng hãy nhìn vào điều kiện biên. Câu hỏi đầu tiên của mọi cuộc audit: 'Điều gì xảy ra nếu giả định này sai?'
Giả định cốt lõi ở đây là 'doanh nghiệp sẽ đến với số lượng lớn trong 2-3 năm tới'. Đây không phải là một dự báo. Đây là một lời cầu nguyện.
Là một auditor, tôi đã thấy hàng tá dự án xây dựng toàn bộ tokenomics dựa trên 'hàng triệu người dùng sẽ đến'. 90% trong số đó thất bại. Lý do rất đơn giản: công nghệ không phải là vấn đề. Vấn đề là product-market fit.
Hãy nhìn vào dữ liệu. L2 đang phát triển mạnh. Arbitrum, Optimism, zkSync, Base — tổng TVL đã vượt qua hầu hết các L1 khác. Nhưng lượng doanh nghiệp thực sự sử dụng L1? Gần như bằng không. DeFi vẫn là câu chuyện của những con cá voi và nhà đầu cơ.
Lubin nói về 'hàng nghìn doanh nghiệp'. Không có tên. Không có ngành. Không có roadmap.
Hãy so sánh với một dự án tôi đã audit năm 2021. Họ tuyên bố có '50 đối tác doanh nghiệp'. Tôi yêu cầu xem hợp đồng. Họ từ chối. Tôi từ chối ký audit. 6 tháng sau, dự án sụp đổ. 50 đối tác đó chỉ là 50 người dùng thử nghiệm.
Nhưng giả sử Lubin đúng. Hàng nghìn doanh nghiệp đến. Điều gì xảy ra?
Họ sẽ giao dịch trên L1 hay L2? Câu trả lời là L2. Bởi vì L2 rẻ hơn, nhanh hơn, và dễ dàng hơn cho việc tích hợp doanh nghiệp.
Vậy thì phí L1 sẽ đến từ đâu? Từ các giao dịch L2? Đúng vậy. Nhưng L2 đang sử dụng blob space, không phải calldata. Phí blob rẻ hơn nhiều. Do đó, ngay cả khi hoạt động L2 tăng gấp 10 lần, phí L1 mà họ đóng góp có thể không tăng tương ứng.
Đây là lỗ hổng cấu trúc trong luận điểm của Lubin.
Hãy nhìn vào con số. Khi Ethereum ở đỉnh cao năm 2021, phí gas trung bình là 100-200 gwei. Mỗi khối, phí đốt lên tới hàng trăm ETH. Điều đó tạo ra 'siêu âm thanh ETH'.
Nhưng hiện tại, phí gas dao động quanh 10-30 gwei. Lượng đốt giảm đáng kể. Nếu phí vẫn ở mức thấp này, ETH sẽ khó đạt được trạng thái giảm phát. Nó sẽ duy trì lạm phát nhẹ, giống như hiện tại.
Vậy 'hàng nghìn doanh nghiệp' đó có đẩy phí lên 200 gwei nữa không? Không, vì họ sẽ ở trên L2.
Khung đánh giá của tôi cho thấy có một sự mâu thuẫn nội tại: phí L1 thấp không nhất thiết dẫn đến doanh thu L1 cao, bởi vì giá trị đang được chuyển sang L2.
Lubin có thể nói: 'Nhưng L2 vẫn cần L1 để giải quyết.' Đúng. Nhưng giá trị giải quyết đó là gì? Vài cent cho mỗi giao dịch. Không phải vài đô la.
Hãy nhìn vào mặt khác: nếu L1 phí quá thấp, ai sẽ bảo vệ mạng lưới? Các validator. Họ kiếm được phí giao dịch + phần thưởng khối. Nếu phí giao dịch giảm, họ phải dựa vào phần thưởng khối nhiều hơn. Điều đó có nghĩa là ETH phải tiếp tục lạm phát.
Nhưng Lubin nói rằng validation giảm nguồn cung. Điều đó đúng nếu tỷ lệ stake cao. Nhưng nếu phí thấp, tỷ lệ stake có thể giảm, bởi vì lợi nhuận không còn hấp dẫn.
Đây là một vòng lặp phản hồi tiêu cực.
Tôi đã thấy điều này xảy ra trong một giao thức DeFi mà tôi audit vào năm 2022. Họ giảm phí để thu hút người dùng. Người dùng đến. Nhưng phí thấp đến nỗi nhà cung cấp thanh khoản bỏ đi. Thanh khoản khô cạn. Người dùng rời đi.
Ethereum không phải là một giao thức DeFi. Nhưng nguyên tắc thì giống nhau.
Bây giờ, hãy nói về điểm mù bảo mật. Lubin không đề cập đến nó. Nhưng tôi sẽ làm.
Bảo mật của Layer 1 phụ thuộc vào chi phí tấn công. Chi phí đó là chi phí để mua 51% số ETH đang stake. Hiện tại, đó là khoảng 30 tỷ USD.
Nếu phí L1 thấp và lợi nhuận stake thấp, giá ETH có thể giảm. Điều đó làm giảm chi phí tấn công. Một kẻ tấn công giàu có có thể mua đủ ETH để kiểm soát mạng lưới.
Đây không chỉ là một bài toán kinh tế. Đây là một lỗ hổng bảo mật.
Lubin không nói về điều này. Bởi vì nó phá vỡ câu chuyện của ông ấy.
Tôi không nói rằng Ethereum sẽ bị tấn công. Tôi nói rằng luận điểm của Lubin bỏ qua các tác động phụ đến bảo mật.
Vậy, takeaway là gì?
Lubin là một nhà xây dựng vĩ đại. Ông ấy đã làm rất nhiều cho Ethereum. Nhưng ông ấy cũng là một người bán hàng giỏi. Câu chuyện của ông ấy về 'phí thấp → doanh nghiệp → đốt ETH → giàu có' là một câu chuyện bán hàng. Nó không phải là một bản thiết kế kỹ thuật.
Là một auditor, tôi nhìn vào code và dữ liệu. Code của Ethereum vẫn ổn. Dữ liệu cho thấy doanh nghiệp chưa đến. Và cấu trúc phí L2 đang thay đổi động lực kinh tế của mạng lưới.
Hãy đợi vài block. Rồi chúng ta sẽ thấy.
Nhưng đừng mua vào câu chuyện trước khi audit nó.
Và hãy nhớ: 'DeFi bảo mật: không có điểm kết thúc.'