Ngày 09/07/2025, một cái tên còn lạ lẫm với đa số nhà đầu tư – Strive – bỏ ra 5,2 triệu USD để mua 79 Bitcoin. Nghe như một thương vụ mua bán thông thường đúng không? Nhưng hãy nhìn vào bối cảnh: Strategy – ông lớn nắm hơn 843.000 BTC – đã tạm dừng mua từ tháng 2. Metaplanet cũng im hơi lặng tiếng. Còn Satsuma Technology thì làm một điều không tưởng: thanh lý sạch trơn toàn bộ số Bitcoin họ từng ôm ấp. Giữa lúc đám đông rút lui, Strive lại lao vào. Là bản lĩnh hay liều lĩnh? Hồi năm 2017, tôi từng dồn hết $800 tiết kiệm vào một ICO chỉ vì thấy mấy ông kia hét to. Kết cục: mất 90% chỉ sau 3 tháng. Cảm giác 'đi ngược dòng' dễ làm ta phấn khích, nhưng tỉnh táo mới là chìa khóa. Bài viết này sẽ mổ xẻ chiến lược của Strive dưới góc nhìn của một kẻ đã từng ăn quả đắng vì FOMO – và từng phân tích hàng trăm giao thức DeFi từ chiến hào.
Strive ra đời từ một vụ sáp nhập ngược với Asset Entities, niêm yết trên Nasdaq với mã ASST và SATA. Sau khi hấp thụ Semler Scientific cùng 5.000 BTC, họ liên tục mua thêm và hiện nắm giữ 20.000 BTC – xếp thứ 7 trong danh sách các công ty đại chúng nắm Bitcoin nhiều nhất thế giới. CEO Matt Cole công bố một kế hoạch hoành tráng: huy động tới 4,2 tỷ USD thông qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu để tiếp tục mua Bitcoin. Nghe có vẻ giống Strategy (trước đây là MicroStrategy) – nhưng hãy nhìn vào bảng cân đối kế toán. Quý gần nhất, Strive lỗ ròng 393,6 triệu USD, trong khi tiền mặt chỉ vỏn vẹn 157,4 triệu. Mỗi ngày họ đốt hơn 4 triệu USD mà chưa thấy lợi nhuận. Họ đang chơi một ván bài lớn: dùng vốn từ phát hành chứng khoán để mua BTC, kỳ vọng BTC tăng sẽ kéo cổ phiếu lên, rồi lại huy động tiếp. Mô hình này có mùi giống Strategy nhưng rủi ro hơn nhiều vì quy mô nhỏ và lỗ nặng. Năm 2020, tôi từng bị mất $300 trong vụ rug pull của một dự án yield farming chỉ vì mải chạy theo APY cao mà quên đọc contract. Kinh nghiệm đó dạy tôi: khi một mô hình dựa hoàn toàn vào dòng tiền bên ngoài, nó sẽ sụp đổ nếu dòng tiền ngừng chảy.
Hãy cùng mổ xẻ con số. Nếu Strive thành công huy động 4,2 tỷ USD, với giá BTC hiện tại (~65.000 USD), họ có thể mua thêm khoảng 64.600 BTC. Tổng cộng sẽ gần 85.000 BTC – vượt qua Twenty One Capital và Metaplanet. Nhưng đây là giả định lạc quan nhất. Thực tế, thị trường đang thấy những tín hiệu xấu: (1) Lỗ ròng lớn, (2) Dòng tiền âm, (3) Phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng huy động vốn. Tôi dùng Dune Analytics để kiểm tra dòng chảy BTC trên các sàn giao dịch lớn, và không thấy khối lượng bất thường từ Strive. 79 BTC chỉ là hạt cát sa mạc. Đây chính là alpha mà thị trường đang bỏ qua: thị trường đang định giá Strive dựa trên kỳ vọng tương lai hơn là tài sản hiện tại. Vốn hóa thị trường của Strive hiện tại là bao nhiêu? Nếu thấp hơn giá trị BTC nắm giữ, thì có thể có cơ hội arbitrage? Nhưng nếu tính cả nợ, giá trị sổ sách có thể âm. Điều này gợi nhớ cho tôi về các giao thức DeFi có TVL cao nhưng token giảm mạnh vì nợ xấu. Strive cũng vậy: BTC là tài sản tốt, nhưng cấu trúc vốn yếu có thể phá hủy giá trị cổ đông. Hãy làm một phép tính đơn giản: với 20.000 BTC, giá trị tài sản số là 1,3 tỷ USD (tại 65k). Nhưng họ nợ bao nhiêu? Công ty có thể đang gánh khoản nợ từ việc phát hành cổ phiếu và trái phiếu trước đó. Nếu nợ vượt quá 1 tỷ, vốn chủ sở hữu thực tế chỉ còn vài trăm triệu – trong khi họ lỗ gần 400 triệu mỗi quý. Tức là vốn chủ sở hữu sẽ âm trong vòng 1-2 quý nếu không huy động thêm. Alpha nằm ở chỗ: nếu bạn tin vào câu chuyện của CEO, bạn có thể đầu tư vào BTC thay vì cổ phiếu – ít rủi ro hơn. Vì cổ phiếu Strive không chỉ phản ánh giá BTC mà còn phản ánh rủi ro pha loãng và vỡ nợ.
Nhiều người nghĩ Strive mua thêm là tín hiệu bullish cho Bitcoin. Sai. Đây là tín hiệu cho thấy 'doanh nghiệp Bitcoin' đang ở cuối chu kỳ. Khi Strategy – kẻ tiên phong – dừng lại, thì những kẻ bắt chước đi sau sẽ là người trả giá. Satsuma thanh lý toàn bộ là lời cảnh báo: mô hình này vỡ nợ nếu BTC giảm. Strive cố gắng chứng tỏ mình khác biệt bằng cách mua thêm, nhưng nó giống như một con bạc gỡ gạc sau khi thua. Tôi từng chứng kiến cảnh một giao thức DeFi tăng APY để thu hút thanh khoản, rồi rug pull. Ở đây không có rug pull, nhưng rủi ro thanh khoản và pha loãng cổ phiếu là có thật. Hãy tưởng tượng: nếu BTC giảm 30%, Strive sẽ mất hơn 400 triệu USD giá trị tài sản, trong khi nợ vẫn giữ nguyên. Khi đó, khả năng huy động vốn mới gần như bằng không. Họ sẽ buộc phải bán BTC ở đáy để trả nợ – kịch bản giống Three Arrows Capital. Tôi gọi đây là 'alpha của sự tuyệt vọng': cố gắng mua thêm để giữ giá cổ phiếu, nhưng thực chất là đang đẩy rủi ro lên cao hơn. Trong bear market 2022, tôi từng bị sa thải khỏi một startup DeFi vì công ty cắt giảm nhân sự. Tôi hiểu cảm giác khi dòng tiền khô cạn và bạn phải bán tài sản giá rẻ để tồn tại. Strive đang ở ngưỡng cửa đó.
Vậy, tôi có nên mua cổ phiếu Strive hay không? Nếu bạn tin BTC lên 200k trong 6 tháng, đây là một ván cược có đòn bẩy – có thể ăn 5x hoặc mất trắng. Còn nếu bạn muốn an toàn, hãy đứng ngoài. Tôi chọn cách theo dõi thêm: khi nào Strive công bố hoàn tất đợt huy động vốn lớn đầu tiên (ví dụ 1 tỷ USD), đó sẽ là tín hiệu xác nhận khả năng sống sót. Còn hiện tại, nó chỉ là một câu chuyện hấp dẫn để viết blog. Như tôi thường nói: alpha đến từ việc nhìn ra cái bẫy trước khi người khác mắc vào. Hãy tự hỏi: nếu Strategy, Metaplanet, Satsuma đều dừng, tại sao Strive lại lao vào? Có thể họ biết điều gì đó mà chúng ta không biết? Hoặc họ đang tuyệt vọng hơn chúng ta tưởng?