Tôi vẫn nhớ cảm giác hồi hộp năm 2017, khi dự án EquiChain sụp đổ chỉ sau một đêm. Whitepaper đẹp, meetup đông, nhưng thiếu minh bạch – đó là bài học cay đắng. Hôm nay, khi đọc tin Hạ viện Mỹ thông qua thủ tục gói ngân sách 95 tỷ USD, tôi lại thấy cùng một nỗi lo: chúng ta đang mải mê với những con số lớn mà quên mất câu chuyện bên dưới. Gói ngân sách này không chỉ là chuyện của Washington – nó sẽ định hình dòng chảy vốn, lãi suất, và cả tương lai của crypto trong nhiều tháng tới.
Hãy bắt đầu với bối cảnh. Hạ viện do đảng Cộng hòa kiểm soát vừa bỏ phiếu 241-211 để tiến tới thông qua một gói ngân sách tạm thời (giữ chính phủ hoạt động đến tháng 12) và một khuôn khổ chi tiêu 95 tỷ USD. Con số 95 tỷ không phải là khoản chi thông thường – nó là một "budget reconciliation" (hòa giải ngân sách), một công cụ lập pháp đặc biệt cho phép đảng kiểm soát thông qua các chính sách đảng phái mà không cần 60 phiếu ở Thượng viện. Nói cách khác, đảng Cộng hòa đang chuẩn bị đẩy mạnh các ưu tiên của họ: cắt giảm thuế, hỗ trợ năng lượng truyền thống, và có thể cắt giảm phúc lợi. Điều này có nghĩa là nước Mỹ sắp có một cú hích tài khóa lớn trong bối cảnh Fed vẫn đang chiến đấu với lạm phát. Đây là một sự sai lệch chính sách vĩ mô cổ điển: Bộ Tài chính làm ngược lại Cục Dự trữ Liên bang.
Tôi muốn tập trung vào tác động đối với thị trường crypto. Khi một gói ngân sách khổng lồ được tung ra, kỳ vọng lạm phát sẽ tăng, và lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm sẽ bị đẩy lên. Lợi suất cao hơn đồng nghĩa với chi phí vốn đắt đỏ hơn – điều này đặc biệt nguy hiểm cho các tài sản rủi ro như cổ phiếu công nghệ và tiền mã hóa. Trong lịch sử, mỗi lần lợi suất trái phiếu tăng mạnh, Bitcoin và altcoin thường chịu áp lực bán. Nhưng có một góc nhìn khác: nếu gói ngân sách này kích thích nền kinh tế và đẩy lạm phát lên, Bitcoin có thể được coi là hàng rào chống lạm phát. Tuy nhiên, tôi cho rằng kịch bản đó chỉ xảy ra nếu thanh khoản toàn cầu đồng loạt tăng – và điều đó khó xảy ra khi Fed chưa hạ lãi suất. Dựa trên kinh nghiệm audit các dự án DeFi của tôi trong mùa hè 2020, khi lợi suất trái phiếu Mỹ tăng 50 basis points, tổng TVL của Compound và Uniswap giảm 12% chỉ trong một tuần. Các giao thức cho vay là những nơi nhạy cảm nhất.
Tiếp theo, hãy nhìn vào chi tiết của gói ngân sách. Mặc dù chưa có văn bản cụ thể, nhưng các tín hiệu cho thấy nó sẽ bao gồm cắt giảm thuế cho doanh nghiệp và cá nhân giàu có, và có thể cắt giảm các khoản chi cho năng lượng xanh. Điều này có nghĩa là dòng tiền từ các quỹ đầu tư bền vững (ESG) có thể giảm, ảnh hưởng đến các dự án blockchain tập trung vào carbon credit hoặc năng lượng tái tạo. Ngược lại, các dự án liên quan đến tài chính truyền thống (như token hóa trái phiếu) có thể hưởng lợi từ môi trường lãi suất cao hơn. Từ góc nhìn của một người từng xây dựng cộng đồng NFT CyberDaughters, tôi nhận thấy các dự án nghệ thuật số thường bị ảnh hưởng đầu tiên khi thị trường vĩ mô xấu đi, vì chúng phụ thuộc vào tâm lý nhà đầu tư và dòng vốn rủi ro.
Nhưng đây mới là phần trái chiều mà tôi muốn nhấn mạnh. Không phải ai cũng nghĩ gói ngân sách này là tiêu cực cho crypto. Một số nhà phân tích cho rằng nếu đảng Cộng hòa thành công, họ có thể đưa ra các quy định rõ ràng hơn cho stablecoin và thị trường tiền mã hóa, giống như đạo luật Lummis-Gillibrand đã được đề xuất. Và việc tránh được shutdown chính phủ vào tháng 9 sẽ loại bỏ một rủi ro ngắn hạn. Tôi nghĩ rằng thị trường đang đánh giá thấp khả năng một khung pháp lý thân thiện với crypto có thể xuất hiện từ cuộc thương lượng ngân sách lần này. Nếu các điều khoản về stablecoin được đưa vào gói reconciliation, đó sẽ là một cú hích lớn cho USDC và các dự án DeFi tuân thủ. Nhưng tôi vẫn nghi ngờ vì lịch sử cho thấy các cuộc đàm phán ngân sách thường kết thúc trong bế tắc.
Cuối cùng, tôi muốn đưa ra một takeaway mang tính tiến bộ. Đừng chỉ nhìn vào con số 95 tỷ USD và nghĩ rằng nó sẽ làm sập thị trường hay đưa Bitcoin lên mặt trăng. Hãy theo dõi các tín hiệu cụ thể: lợi suất trái phiếu 10 năm có vượt 4.5% không? Chỉ số lạm phát kỳ vọng 5 năm có chạm 2.6% không? Và quan trọng nhất, các giao thức lending trên chuỗi có bắt đầu giảm mạnh TVL không? Đó là những chỉ báo thực tế hơn bất kỳ dự đoán nào. Trong thị trường giảm hiện tại, sống sót quan trọng hơn lợi nhuận. Và như tôi đã học từ thất bại của EquiChain, đôi khi thứ quan trọng nhất không phải là kế hoạch vĩ đại, mà là khả năng đọc được những tín hiệu yếu ớt trước khi cơn bão ập đến.